close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej
  • REPATRIACJA

  •  

    Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (t.j. Dz.U.2014.1392) określa zasady nabycia obywatelstwa polskiego w drodze repatriacji, prawa repatrianta, a także zasady i tryb udzielania pomocy repatriantom i członkom ich rodzin.

    Wiza krajowa w celu repatriacji może być wydana osobie polskiego pochodzenia, która przed dniem wejścia w życie ustawy zamieszkiwała na stałe na terytorium obecnej Republiki Armenii, Republiki Azerbejdżańskiej, Republiki Gruzji, Republiki Kazachstanu, Republiki Kirgiskiej, Republiki Tadżykistanu, Republiki Turkmenistanu, Republiki Uzbekistanu albo azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej.

     

    Zgodnie z art. 5, za osobę polskiego pochodzenia ustawa uznaje osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie dwa warunki:

     

    1. - co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej (warunek ten uważa się za spełniony, jeśli ww. przodkowie potwierdzili swoją przynależność do Narodu Polskiego),
    2. - wykaże ona swój związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów.

      Za osobę polskiego pochodzenia uznaje się również osobę wykazującą związek z polskością i deklarującą narodowość polską, która posiadała w przeszłości obywatelstwo polskie lub co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków posiadało obywatelstwo polskie.


      Repatriantem jest osoba pochodzenia polskiego, która przybyła do Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy w celu repatriacji z zamiarem osiedlenia się na stałe (art. 1 ust. 2).

      W drodze repatriacji obywatelstwo polskie nabywa również niepełnoletni pozostający pod władzą rodzicielską repatrianta. W przypadku, gdy repatriantem jest tylko jedno z rodziców, niepełnoletni nabywa obywatelstwo polskie jedynie za zgodą drugiego z rodziców, wyrażoną w oświadczeniu złożonym przed konsulem.

      Nabycie obywatelstwa przez niepełnoletniego, który ukończył 16 lat, może nastąpić jedynie za jego zgodą.


      Zgodnie z art. 8 ustawy wiza repatriacyjna nie może być wydana osobie, która:

    1. - utraciła obywatelstwo polskie nabyte w drodze repatriacji na podstawie niniejszej ustawy o repatriacji, lub
    2. - repatriowała się z terytorium RP albo PRL na podstawie umów repatriacyjnych zawartych w latach 1944 - 1957 przez RP albo PRL z Białoruską SRR, Ukraińską SRR, Litewską SRR i ZSRR do jednego z państw będących stroną tych umów, lub w czasie pobytu poza granicami RP działała na szkodę podstawowych interesów RP, lub uczestniczyła lub uczestniczy w łamaniu praw człowieka.

      Uznanie za repatrianta

      Ustawa przewiduje ponadto możliwość uznania za repatrianta osób, które zamieszkują już na terenie RP (art. 16). Decyzję o uznaniu za repatrianta wydaje wojewoda.

      Z możliwości uznania za repatrianta może skorzystać osoba polskiego pochodzenia, która:

    1. - przed dniem wejścia w życie ustawy zamieszkiwała na stałe na terytorium, o którym mowa w art. 9 ustawy o repatriacji,
    2. - przebywała w Polsce na podstawie zezwolenia udzielonego w celu kształcenia się na studiach wyższych w Polsce,
    3. - złoży wniosek do wojewody w terminie 12 miesięcy od ukończenia szkoły wyższej.

      Wzór wniosku o uznanie za repatrianta oraz wykaz wymaganych dokumentów określa Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie postępowania w sprawach o uznanie za repatrianta (Dz. U. Nr. 22, poz. 260).

      Procedura repatriacyjna

      Decyzję w sprawie uznania wnioskodawcy za osobę polskiego pochodzenia wydaje konsul.

      Osoba ubiegająca się o wydanie wizy w celu repatriacji składa wniosek o jej wydanie we właściwym ze względu na miejsce zamieszkania Konsulacie RP. Do wniosku należy dołączyć również:

    1. - dwie aktualne, wyraźne fotografie o wymiarach 5 cm x 4 cm, przedstawiające osobę bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami,
    2. - dowody potwierdzające polskie pochodzenie, określone w art. 6 ustawy o repatriacji,
    3. inne dowody potwierdzające okoliczności podane we wniosku o wydanie wizy repatriacyjnej.

      Należy także przedstawić ważny dokument paszportowy (dzieci, które nie posiadają własnego paszportu powinny być wpisane do dokumentu paszportowego rodziców). Konsul sporządza z tego dokumentu fotokopię i dołącza ją do wniosku o wydanie wizy w celu repatriacji.


      Zgodnie z art. 6 dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być dokumenty, wydane przez polskie władze państwowe lub kościelne, a także przez władze byłego ZSRR, dotyczące wnioskodawcy lub jego rodziców, dziadków lub pradziadków, a w szczególności:

    1. - polskie dokumenty tożsamości;
    2. - akty stanu cywilnego lub ich odpisy albo metryki chrztu poświadczające związek z polskością;
    3. - dokumenty potwierdzające odbycie służby wojskowej w Wojsku Polskim, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;
    4. - dokumenty potwierdzające fakt deportacji lub uwięzienia, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;
    5. - dokumenty tożsamości lub inne dokumenty urzędowe zawierające wpis informujący o narodowości polskiej.

      Dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być również inne dokumenty, a w szczególności:

    1. - dokumenty o rehabilitacji osoby deportowanej zawierający wpis informujący o jej narodowości polskiej;
    2. - potwierdzające prześladowanie osoby ze względu na jej polskie pochodzenie.

      Konsul na podstawie przedstawionych dokumentów i faktów ustalonych w trakcie rozmowy z osobą ubiegającą się o wydanie wizy w celu repatriacji oraz innych posiadanych informacji ocenia, czy warunki, o których mowa w art. 5 ustawy są spełnione i wydaje decyzję o uznaniu bądź odmowie uznania wnioskodawcy za osobę polskiego pochodzenia. Następnie przekazuje wniosek o wydanie wizy repatriacyjnej wraz z decyzją o uznaniu wnioskodawcy za osobę polskiego pochodzenia w rozumieniu art. 5 ustawy o repatriacji do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w celu uzyskania zgody na wydanie wizy repatriacyjnej. Po uzyskaniu zgody MSWiA konsul wydaje wizę repatriacyjną. Wiza jest wklejana do paszportu repatrianta i zachowuje ważność przez 12 miesięcy od dnia wydania.


      Aby konsul mógł wydać wizę w celu repatriacji, wnioskodawca musi przedstawić dowód potwierdzający posiadanie przez niego lub zapewnienie mu przez inne osoby lokalu mieszkalnego i źródeł utrzymania w RP, zwanych „warunkami do osiedlenia się”.
      Dowodami potwierdzającymi zapewnienie warunków do osiedlenia są najczęściej:

    1. uchwała Rady Gminy zawierająca zobowiązanie do zapewnienia repatriantowi lokalu mieszkalnego, lub
    2. zaproszenie sporządzone w formie aktu notarialnego wystosowane przez tzw. osobę prawną, czyli np. przedsiębiorstwo, stowarzyszenie, fundację, itp., lub przez najbliższą rodzinę (rodziców, rodzeństwo, dzieci), gwarantujące repatriantowi miejsce zamieszkania po przesiedleniu się do Polski.

    Dowodami potwierdzającymi posiadanie warunków do osiedlenia się w Polsce również mogą być:

    1. Akt własności mieszkania w Polsce,
    2. Umowa przedwstępna kupna/sprzedaży nieruchomości zawarta w formie aktu notarialnego oraz posiadanie środków na jej zakup po przybyciu do RP,  
    3. Umowa najmu lokalu mieszkalnego lub umowa użyczenia lokalu mieszkalnego, zawarte w formie aktu notarialnego.

    Dowodami potwierdzającymi posiadanie w Polsce źródeł utrzymania są:

    1. - wynagrodzenie otrzymywane za pracę w Polsce;
    2. - emerytura lub renta z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
    3. inne środki finansowe (darowizny, pieniądze otrzymane ze sprzedaży mieszkania za granicą, stypendia) pozwalające repatriantowi na zapewnienie utrzymania sobie i rodzinie;
    4. - zobowiązanie osoby lub firmy zapraszającej repatrianta do zapewnienia mu utrzymania, pokrywania kosztów leczenia, ubezpieczenia itp., do chwili jego usamodzielnienia się.

      Repatrianci w wieku emerytalnym, którzy mają prawo do polskiej emerytury, nie muszą przedstawiać dowodu potwierdzającego posiadanie źródła utrzymania. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 748 j.t, repatriantom w wieku emerytalnym uwzględnia się wszystkie okresy zatrudnienia za granicą i przyznaje się polską emeryturę.


      Zgodnie z art. 11 ustawy o repatriacji, osobie, która nie posiada zapewnionego w RP lokalu mieszkalnego i utrzymania, a spełnia pozostałe warunki do uzyskania wizy w celu repatriacji, konsul wydaje decyzję o przyrzeczeniu wydania wizy w celu repatriacji. Za pośrednictwem konsula, kandydat na repatrianta może skorzystać z danych dotyczących lokali mieszkalnych i źródeł utrzymania zamieszczonych w ewidencji prowadzonej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych (baza "Rodak"). Dane te są w pierwszej kolejności udostępniane osobom deportowanym i prześladowanym z przyczyn narodowościowych lub politycznych, których wiek i zły stan zdrowia uzasadnia szybką repatriację do Polski (art. 31 ustawy o repatriacji).


      Osoby, przybywające do Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy w celu repatriacji nabywają obywatelstwo z mocy prawa z dniem przekroczenia granicy RP (fakt przekroczenia granicy potwierdza stempel kontroli granicznej).


      Po przybyciu na miejsce osiedlenia repatrianci mają obowiązek:

    1. zarejestrować w miejscowym Urzędzie Stanu Cywilnego swoje akty stanu cywilnego (urodzenia, ślubu itp.) wraz z ich tłumaczeniem dokonanym przez tłumacza przysięgłego na język polski,
    2. zgłosić się do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Wojewódzkiego właściwego dla miejsca zamieszkania, aby otrzymać od wojewody poświadczenie obywatelstwa polskiego. Poświadczenie jest wydawane na podstawie paszportu z wklejoną wizą w celu repatriacji oraz po przedstawieniu odpisów aktów stanu cywilnego sporządzonych w polskim USC,
    3. złożyć w Urzędzie Miasta lub Gminy wniosek o wydanie dowodu osobistego, zameldować się na pobyt stały oraz wystąpić o nadanie numeru PESEL.

     

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: